Narcyz, jest w mitologii greckiej synem boga rzeki Kefisos i nimfy Liriope, m\u0142odzie\u0144cem niezwyk\u0142ej urody, a zarazem niebywale pr\u00f3\u017cnym. Nie chc\u0105c odwzajemni\u0107 uczu\u0107 nimfy Echo, zosta\u0142 ukarany przez Nemezis mi\u0142o\u015bci\u0105 do w\u0142asnego odbicia w tafli wody. Narcyz sp\u0119dza\u0142 wiele czasu przegl\u0105daj\u0105c si\u0119 w tafli wody, oddaj\u0105c si\u0119 utrwalaniu swojego wizerunku we w\u0142asnej pami\u0119ci, a\u017c zmar\u0142 z niezaspokojonej t\u0119sknoty.<\/p>\n
Od czas\u00f3w “mitologicznych” (przed fotograficznych) w\u0142asny wizerunek i jego utrwalanie ma kluczowe znaczenie w konstrukcji rzeczywisto\u015bci. Cho\u0107 pierwsze autoportrety pojawi\u0142y si\u0119 w \u015bredniowieczu, w niewielkiej ilo\u015bci – uwa\u017cane by\u0142y za zbytek pr\u00f3\u017cno\u015bci – to dopiero fotografia nada\u0142a im pe\u0142niejszy wymiar.
\nPrzedtem autoportret wymaga\u0142 znajomo\u015bci warsztatu malarskiego, kt\u00f3rego poznanie zajmuje ci\u0105gle wi\u0119cej ni\u017c opanowanie obs\u0142ugi aparatu fotograficznego. Obecnie ka\u017cdy jest w stanie uwieczni\u0107 swoj\u0105 twarz na, w miar\u0119 trwa\u0142ym, materiale, wiec znaczenie i oddzia\u0142ywanie autoportretu rozrzedza si\u0119 i uzyskuje now\u0105 dynamik\u0119. Pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 zaczyna by\u0107 si\u0142\u0105 nap\u0119dowa w\u0142asnej rzeczywisto\u015bci obrazowej.
\nPrywatno\u015b\u0107 fotografii zapewnia wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 i wi\u0119kszy wachlarz autoeksploracji, a natychmiastowo\u015b\u0107 rezultatu pozwala na wi\u0119kszy rozmach eksperyment\u00f3w.<\/p>\n
Autoportret wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jest dosy\u0107 wa\u017cn\u0105 form\u0105 definiowania to\u017csamo\u015bci artystycznej gdzie artysta rozci\u0105ga swoj\u0105 funkcj\u0119 konstruowania nowej rzeczywisto\u015bci, staj\u0105c si\u0119 w\u0142asnym zmultiplikowanym dobiciem. Fotografowie odkrywaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci autoportretu jako formy autoeksploracji artystycznej, odkryli zarazem formu\u0142\u0119 na samo-unie\u015bmiertelnienie si\u0119, niczym artystyczne perpetuum mobile. Tak niew\u0105tpliwie by\u0142o z Cindy Sherman i Samuelem Fosso. Ka\u017cde z nich na sw\u00f3j spos\u00f3b do\u015bwiadczy\u0142o potrzeby zahibernowania si\u0119 w odbitce fotograficznej. Sherman uwiedziona p\u00f3\u017anymi pocz\u0105tkami filmu, “nakr\u0119ci\u0142a” swoje Untitled film stills, utrwalaj\u0105c wyre\u017cyserowan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 prezentuj\u0105c\u0105 jedynie j\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej. Wyst\u0119powa\u0142a w nigdy nie nakr\u0119conych filmach, kt\u00f3rych jedynym powodem ich powstanie, by\u0142 jej autoportret w r\u00f3\u017cnych rolach, kt\u00f3re sobie narzuci\u0142a. Fosso dokona\u0142 praktycznie tego samego w swoim studio, kt\u00f3re prowadzi\u0142 od 13 roku \u017cycia w Afryce1<\/a>. W zaaranzowanych kolorowych sceneriach, na tle afryka\u0144skich draperii by\u0142 “wyzwolon\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 kobiet\u0105” lub “tym co sprzeda\u0142 Afryk\u0119 kolonialistom”. Narcystyczna ekspresja zapewnia niew\u0105tpliwie dosy\u0107 stabiln\u0105 sytuacj\u0119 artystyczn\u0105, gdzie dost\u0119pno\u015b\u0107 obiektu, ilo\u015b\u0107 potencjalnych sytuacji fotograficznych i inspiracji jest niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksza ni\u017c w przypadku zwyk\u0142ego portretu. W autoportrecie, portretowany jest permantnie obecny, wr\u0119cz immanentny. Martin Parr w “Autoportraits” wykorzysta\u0142 swoj\u0105 samotno\u015b\u0107 w podr\u00f3\u017cy i umie\u015bci\u0142 swoj\u0105 twarz w najr\u00f3\u017cniejszych miejscach, od muszelek, po namalowane scenki z otworem na g\u0142ow\u0119. Podr\u00f3\u017cuj\u0105c po \u015bwiecie, bada\u0142 formy w jakich ludzie fotografuja siebie w r\u00f3\u017cnych kulturach, na\u015bladuj\u0105c, a wr\u0119cz powtarzaj\u0105c te fotografie, stworzy\u0142 swoje autoportrety. Aby uzyskac wieksza wiarygodnosc obrazu, fotografie wykona\u0142 w zak\u0142adach fotograficznych w odwiedzanych miejscach, gdzie cz\u0119sto u\u017cywano film\u00f3w i proces\u00f3w lokalnych, co nadawa\u0142o fotografiom specyficznego wygl\u0105du. Tak jak tury\u015bci zbieraj\u0105 pami\u0105tki ze swoich pobyt\u00f3w, tak on zbiera\u0142 cz\u0105stki siebie uwiecznione przez lokalnego fotografa. Jego koncepcja to wynik \u015bwiadomej eksploracji masowego narcyzmu brytyjskiego. Spo\u0142ecze\u0144stwo nap\u0119dzane kultem s\u0142awy i wszechobecnego wizerunku ma jasno okre\u015blony cel – unie\u015bmiertelnienia swojej obrazowej to\u017csamo\u015bci. Jak pisze Marvin Heiferman w przedmowie do “Autoportraits” Martina Parra : Obecno\u015b\u0107 autora w swoim autoportrecie mo\u017ce by\u0107 bardziej osobista, wr\u0119cz bardziej wiarygodna po przez absencje jego postaci. Osobiste przedmioty funkcjonuj\u0105 w og\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci, jako cz\u0119\u015bci danej osoby. Zwracane po \u015bmierci staj\u0105 si\u0119 korpuskularn\u0105 reprezentacj\u0105 zmar\u0142ego. Nawet przestrze\u0144 \u017cyciowa, jak mieszkanie czy w\u0142asny pok\u00f3j, s\u0105 nasi\u0105kni\u0119te w\u0142a\u015bcicielem. Wyj\u015bcie na zewn\u0105trz siebie w autoportrecie, po przez sam fakt utrwalenia wizerunku, a p\u00f3\u017aniej upublicznienia, jest wej\u015bciem w g\u0142\u0105b osobowo\u015bci, obna\u017ceniem mniej rozpoznawalnych element\u00f3w wygl\u0105du (chocia\u017cby w por\u00f3wnaniu do twarzy), cho\u0107 bardziej osobistych, rozpoznawalnych cz\u0119sto tylko przez w\u0142a\u015bciciela. Buty, kapelusz, p\u0142aszcz s\u0105 produkowane masowo. Jednak gdy rozpatrywane s\u0105 w kontek\u015bcie autoportretu, staj\u0105 si\u0119 indywidualnymi przedstawieniami, nosz\u0105cymi niepowtarzalne cechy nadane przez w\u0142a\u015bciciela. Autoportret nie ko\u0144czy si\u0119 jednak na autorze, czy jego \u017cyciu prywatnym, David Bouchard skonstruowa\u0142 sw\u00f3j autoportret bazuj\u0105c wy\u0142\u0105cznie na opinii innych, na zobiektywizowanym i zdepersonalizowanym \u017ar\u00f3dle wyszukiwarki internetowej. Bouchard stworzy\u0142 aplikacj\u0119, kt\u00f3ra zbiera informacje na jego temat z wyszukiwarki Google i konstruuje obraz, bazuj\u0105c na rezultatach z danej chwili. W ten spos\u00f3b jego autoportret ci\u0105gle ulega zmianom wraz z informacjami o nim samym. Ponadto twierdzi on, \u017ce \u017cyje w cieniu autora ksi\u0105\u017cek dla dzieci z Kanady, kt\u00f3ry nosi takie samo imi\u0119 i nazwisko: Zwyk\u0142a hibernacja wymaga obudzenia si\u0119 dla rezultatu, fotografia natomiast prezentuje rezultat na miejscu, ponadto multiplikowalny. Artysta mo\u017ce hibernowa\u0107 si\u0119 wiec wielokrotnie; wycinaj\u0105c fragment rzeczywisto\u015bci tworzy zamro\u017cony w czasie w\u0142asny wizerunek, kt\u00f3ry w jego imieniu b\u0119dzie trwa\u0142 w czasie i potencjalnie zapewnia\u0142 jego nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Wys\u0142ana w “podr\u00f3\u017c w czasie” ka\u017cda fotografia, implikuje zakrzywienie pami\u0119cio-przestrzeni swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105. Narcyz, jest w mitologii greckiej synem boga rzeki Kefisos i nimfy Liriope, m\u0142odzie\u0144cem niezwyk\u0142ej urody, a zarazem niebywale pr\u00f3\u017cnym. Nie chc\u0105c odwzajemni\u0107 uczu\u0107 nimfy Echo, zosta\u0142 ukarany przez Nemezis mi\u0142o\u015bci\u0105 do w\u0142asnego odbicia w tafli wody. Narcyz sp\u0119dza\u0142 wiele czasu przegl\u0105daj\u0105c si\u0119 w tafli wody, oddaj\u0105c si\u0119 utrwalaniu swojego wizerunku we w\u0142asnej pami\u0119ci, a\u017c zmar\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89"}],"collection":[{"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/read.bootchec.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPrzebieraj\u0105c si\u0119 i odgrywaj\u0105c fikcyjne role przed kamer\u0105, r\u00f3wnolegle odkryli siebie jako uzasadnione obiekty w\u0142asnej adoracji2<\/a>. Kontynuowali niew\u0105tpliwie, zapomnian\u0105 na kilka dekad, koncepcje egipskiego fotografa Van Leo, kt\u00f3ry obsesyjnie zafascynowany filmem i Hollywood, studiowa\u0142 najpierw fotografie s\u0142aw filmowych aby p\u00f3\u017aniej odtworzy\u0107 na sobie odgrywane przez nich postacie. W latach 1939-45 Egipt by\u0142 wymarzonym schronieniem pr\u00f3\u017cno\u015bci i rozrywki, przemys\u0142 filmowy rozwija\u0142 si\u0119 niezmiernie szybko, a Van Leo spe\u0142nia\u0142 swoje marzenia o s\u0142awie, kt\u00f3ra nigdy nie byl.
\nW latach 1942-48 wykona\u0142 ponad 400 autoportret\u00f3w, w kt\u00f3rych wciela\u0142 si\u0119 jednorazowo w postacie Zorro, Bogarta, czy nawet femme fatale; stawa\u0142 si\u0119 na chwile ich odbiciem zapami\u0119tanym na kliszy.
\nSherman i Fosso grali g\u0142\u00f3wnie samymi sob\u0105 oraz strojami, natomiast Leo przyk\u0142ada\u0142 ogromn\u0105 wag\u0119 do otoczenia, a przede wszystkim o\u015bwietlenia. Dzi\u0119ki temu potrafi\u0142 stworzy\u0107 wiarygodne i niezmiernie imponuj\u0105ce t\u0142a z cieni na kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142. On sam by\u0142 niew\u0105tpliwie w roli g\u0142\u00f3wnej, jednak nastr\u00f3j otoczenia oddawa\u0142 prawdziwe wra\u017cenie wyj\u0119tego z filmu fragmentu i odgrywa\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w konstrukcji obrazu. <\/p>\n
\n“W zapchanym obrazami, kierowanym s\u0142aw\u0105 \u015bwiecie – gdzie tabloidy, magazyny, kina i telewizja s\u0105 codziennie wype\u0142niane po brzegi portretami, a p\u00f3\u017aniej opr\u00f3\u017cniane – bez w\u0105tpliwo\u015bci s\u0105 ludzie, marz\u0105cy o ujrzeniu wsz\u0119dzie swojego zdj\u0119cia. Jest wielu narcyz\u00f3w przegl\u0105daj\u0105cych si\u0119 w ka\u017cdej refleksyjnej powierzchni.”
\nTak\u0105 powierzchni\u0105 jest odbitka fotograficzna, kt\u00f3ra jak programowalne zwierciad\u0142o, odbija ka\u017cdy wymarzony obraz. <\/p>\n
\nJedn\u0105 z najbardziej osobistych cz\u0119\u015bci ka\u017cdej osoby jest jej cie\u0144, kt\u00f3ry bardzo cz\u0119sto w fotografii przyjmuje form\u0119 autoportretu.
\nLee Friedlander przedstawia\u0142 siebie jako swoje odbicie w wystawie sklepowej lub jako sw\u00f3j cie\u0144 czy nawet fragment but\u00f3w. Wszystkie te elementy by\u0142y jego wizualna reprezentacj\u0105. \u015awiadomie wykorzystane jako autoportret nie by\u0142y zwyk\u0142\u0105 gr\u0105 z obrazem fotograficznym, a osobist\u0105 opowie\u015bci\u0105 o sobie samym. <\/p>\n
\nTak\u0105 gr\u0119 z przedmiotami prowadzi illiquidate3<\/a> w serii autoportrait without me<\/em>, gdzie prosta codzienno\u015b\u0107 jest pozbawiona cielesno\u015bci i tylko jego zewn\u0119trzna pow\u0142oka na\u015bladuje \u017cycie. Ubrania udaj\u0105ce czynno\u015bci s\u0105 pozbawione cia\u0142a, p\u0142askie. Brak jest tutaj egzemplifikacji obecno\u015bci fizycznej i metafory nieobecno\u015bci metafizycznej – w sfotografowanych sytuacjach autor przedstawia siebie jako swoj\u0105 powlok\u0119, symbolizuj\u0105ca posta\u0107, jednak pust\u0105 w \u015brodku. Tak jak cienie i odbicia Friedlandera, tak ubrania illiquidate s\u0105 osobist\u0105 dokumentacj\u0105, zawieszonymi w czasie widmami fotografa.
\nSubiektywna autorefleksja, nie zak\u0142\u00f3cona zewn\u0119trzn\u0105 opini\u0105, opisuje hermetyczn\u0105 przestrze\u0144 osobist\u0105, kt\u00f3ra nie istnieje publicznie. Widzimy tylko fragment rzeczywisto\u015bci, wyj\u0119ty z kontekstu czyjego\u015b \u017cycia. <\/p>\n
\n“Czy kiedykolwiek szukali\u015bcie swojego nazwiska w internecie? Wiem, \u017ce w kt\u00f3rym\u015b momencie wielu szuka\u0142o .
\nCo wyskoczy\u0142o?
\nJe\u017celi jeste\u015b aktywn\u0105 osoba w internecie, szans\u0105 jest, \u017ce niekt\u00f3re informacje o sobie wyp\u0142ywaj\u0105 na powierzchni\u0119.[…] “4<\/a><\/p>\n
\n“Fenomen echo-sosbowosci pogarsza si\u0119 w internecie, gdzie ilo\u015b\u0107 os\u00f3b mog\u0105ca dzieli\u0107 te same nazwisko jest rz\u0119dem wielko\u015bci niepor\u00f3wnywalnym do innych system\u00f3w komunikacji”5<\/a>
\nAutoportret jest tutaj zale\u017cny tak\u017ce od obiektywnego istnienia jego alter ego. Bouchard ma wi\u0119c ograniczony wp\u0142yw na sw\u00f3j wizerunek, kt\u00f3ry, jak jego \u017cycie, ulega wp\u0142ywom innych ludzi. Jest odbiciem w rzeczywisto\u015bci nieosobistej, ulegaj\u0399cej ci\u0399\u0105gym zmianom.
\nJe\u017celi aplikacja b\u0119dzie dziala\u0107 dalej po \u015bmierci jej tw\u00f3rcy, b\u0119dzie pokazywa\u0107 ci\u0105gle inny obraz w przeciwie\u0144stwie do fotografii Van Leo, kt\u00f3ry nadal trwa w tych pracach niezmieniony. Czas rzeczywisto\u015bci autoportretu Boucharda jest bardziej rzeczywisty, p\u0142ynie i powoduje zauwa\u017calne zmiany w to\u017csamo\u015bci samego autoportretu. W przeciwie\u0144stwie do klasycznego, kt\u00f3ry trwa wiecznie niezmieniony w swojej tre\u015bci i formie, cho\u0107 odbitka z czasem mo\u017ce ulec zniszczeniu, to obraz b\u0119dzie przedstawia\u0107 wci\u0105\u017c to samo.<\/p>\n
\nAutoportret, b\u0119d\u0105c narcystycznym odbiciem, trwa w czasie niezmieniony obok swojego orygina\u0142u w rzeczywisto\u015bci fotograficznej. Jest wiec form\u0105 gry z czasem, z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105; poprzez jej utrwalenie konstruowana jest nowa przysz\u0142o\u015b\u0107. Przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 artysta chce stworzy\u0107 i pami\u0119ta\u0107 ju\u017c teraz. Wyst\u0119puj\u0105c przed kamera, odgrywa role, kt\u00f3ra z perspektywy czasu b\u0119dzie rozpatrywana jako fragment \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci. B\u0119dzie kreowa\u0107 wspomnienia o danym momencie, zmieniaj\u0105c je w taki spos\u00f3b, a\u017c stan\u0105 si\u0119 one jedynym wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em pami\u0119ci. <\/p>\n
\n
\n2<\/a> Rzecz jasna s\u0105 oni idealnym przyk\u0142adem w tym kontek\u015bcie, nie tylko ze wzgl\u0119du na rzekome podobie\u0144stwo konceptu(Fosse zapytany o podobie\u0144stwo do konceptu Sherman odpowiedzia\u0142: “Ja tu \u017cyje w dosy\u0107 odizolowanym miejscu.” por. Tate.org<\/a>), warto jednak wspomnie\u0107 kilka innych istotnych nazwisk jak Witkiewicz czy Gilbert i George kt\u00f3rzy dosy\u0107 skutecznie eksploatowali idee autoportretu.
\n3<\/a> illiquidate<\/a>
\n4<\/a> autoportrait.org<\/a>
\n5<\/a> Ibid.\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"